استاندارد حسابداری ۱ – تعاریف
ارائه صورتهای مالی
(تجدیدنظرشده ۱۳۹۷)
۲. هدف
این استاندارد، مبنای ارائه صورتهای مالی با مقاصد عمومی را مقرر میکند تا از قابل مقایسه بودن آن با صورتهای مالی دورههای قبل واحد تجاری و نیز با صورتهای مالی سایر واحدهای تجاری اطمینان حاصل شود. این استاندارد، الزامات کلی درباره ارائه صورتهای مالی، رهنمودهایی درباره ساختار و حداقل الزامات مربوط به محتوای آنها را تعیین میکند.
۲. دامنه کاربرد
- واحد تجاری باید این استاندارد را در تهیه و ارائه صورتهای مالی با مقاصد عمومی بر اساس استانداردهای حسابداری بکار گیرد.
- سایر استانداردهای حسابداری، الزامات شناخت، اندازهگیری و افشای معاملات و سایر رویدادهای خاص را تعیین میکند.
- این استاندارد در مورد ساختار و محتوای صورتهای مالی میاندورهای فشرده که طبق استاندارد حسابداری ۲۲ گزارشگری مالی میاندورهای تهیه میشود، کاربرد ندارد. با وجود این، بندهای ۱۳ تا ۳۴ درباره اینگونه صورتهای مالی کاربرد دارد. این استاندارد بطور یکسان برای تمام واحدهای تجاری، کاربرد دارد.
- در این استاندارد از اصطلاحاتی استفاده میشود که برای واحدهای انتفاعی، از جمله واحدهای تجاری بخش عمومی مناسب است. چنانچه واحدهایی با فعالیتهای غیرانتفاعی در بخش خصوصی یا بخش عمومی این استاندارد را بکار گیرند، ممکن است تغییراتی در عناوین صورتهای مالی و برخی اقلام اصلی مندرج در آنها ضرورت یابد.
- همچنین، در واحدهای تجاری که فاقد حقوق مالکانه میباشند (مانند طرحهای بازنشستگی) ممکن است تغییراتی برای ارائه حقوق اعضا یا دارندگان واحدهای سرمایهگذاری، در صورتهای مالی ضرورت یابد.
۳. تعاریف
در این استاندارد، اصطلاحات زیر با معانی مشخص بکار رفته است:
- صورتهای مالی با مقاصد عمومی (که از این پس ”صورتهای مالی“ نامیده میشود)، صورتهای مالی است که هدف آن تأمین نیازهای استفادهکنندگانی است که در موقعیتی قرار ندارند که واحد تجاری را ملزم کنند گزارشهایی مطابق با نیازهای اطلاعاتی خاص آنها تهیه کند.
- غیرعملی بکارگیری یک الزام در صورتی غیرعملی است که واحد تجاری پس از هرگونه تلاش معقول، نتواند آن را بکار گیرد.
- بااهمیت عدم ارائه یا ارائه نادرست اقلام در صورتی بااهمیت است که بتواند به تنهایی یا در مجموع، بر تصمیمات اقتصادی استفادهکنندگان که بر اساس صورتهای مالی اتخاذ میشود، تأثیر بگذارد. اهمیت، به اندازه و ماهیت عدم ارائه یا ارائه نادرست بستگی دارد که با توجه به شرایط محیطی در مورد آن قضاوت میشود. اندازه یا ماهیت یک قلم، یا ترکیب هر دو، میتواند عامل تعیینکننده باشد.
- ارزیابی این موضوع که آیا عدم ارائه یا ارائه نادرست میتواند بر تصمیمات اقتصادی استفادهکنندگان تأثیرگذار و در نتیجه بااهمیت باشد، مستلزم در نظر گرفتن ویژگیهای استفادهکنندگان است. طبق مفاهیم نظری گزارشگری مالی، ”فرض میشود که استفادهکنندگان، درباره فعالیتهای تجاری و اقتصادی و حسابداری آگاهی معقولی دارند و مایلند با تلاش منطقی، اطلاعات را مطالعه کنند.“ بنابراین، این ارزیابی مستلزم در نظر گرفتن این نکته است که چگونه به نحو معقولی میتوان انتظار داشت که تصمیمگیریهای اقتصادی استفادهکنندگانی با این ویژگیها، تحت تأثیر قرار گیرد.
- یادداشتهای توضیحی شامل اطلاعاتی است افزون بر آنچه در صورت وضعیت مالی، صورت سود و زیان، صورت سود و زیان جامع، صورت تغییرات در حقوق مالکانه و صورت جریانهای نقدی ارائه میشود. این یادداشتها، اطلاعات توضیحی یا جزئیات اقلام ارائهشده در صورتهای مالی و اطلاعاتی در ارتباط با اقلامی که واجد شرایط لازم برای شناسایی در صورتهای مالی نیست را ارائه میکند.
- سایر اقلام سود و زیان جامع در برگیرنده اقلامی از درآمدها و هزینهها (شامل تعدیلات تجدیدطبقهبندی) است که سایر استانداردهای حسابداری، شناسایی آنها را در صورت سود و زیان، الزامی یا مجاز نکرده باشد.
اجزای سایر اقلام سود و زیان جامع، شامل موارد زیر است:
الف. تغییرات در مازاد تجدید ارزیابی (به استاندارد حسابداری ۱۱ داراییهای ثابت مشهود، استاندارد حسابداری ۱۷ داراییهای نامشهود و استاندارد حسابداری ۱۵ حسابداری سرمایهگذاریها مراجعه شود)؛
ب. تجدید اندازهگیری طرحهای با مزایای معین (به استاندارد حسابداری ۳۳ مزایای بازنشستگی کارکنان مراجعه شود)؛ و
پ. سود و زیان ناشی از تسعیر صورتهای مالی عملیات خارجی (به استاندارد حسابداری ۱۶ آثار تغییر در نرخ ارز مراجعه شود).
مالکان دارندگان ابزارهایی هستند که به عنوان حقوق مالکانه طبقهبندی شده است.
سود یا زیان دوره درآمدها منهای هزینهها، به جز اجزای سایر اقلام سود و زیان جامع است.
تعدیلات تجدید طبقهبندی مبالغی است که در دوره جاری یا دورههای قبل، در سایر اقلام سود و زیان جامع شناسایی شده است و در دوره جاری، به صورت سود و زیان منتقل میشود.
مجموع سود و زیان جامع تغییر در حقوق مالکانه طی دوره در نتیجه معاملات و سایر رویدادها به جز تغییرات ناشی از معامله با مالکان به عنوان مالک میباشد.
مجموع سود و زیان جامع، متشکل از تمام اجزای ”صورت سود و زیان“ و ”سایر اقلام سود و زیان جامع“ است.